Helder Denken (Full HD)

Mijn stelling op deze site is dat alleen een Bijbels wereldbeeld een zinvol uitgangspunt biedt voor het bedrijven van wetenschap. Zo gaat de wetenschap er vanuit dat de natuur zich voorspelbaar gedraagt. Dat is mijns inziens slechts mogelijk doordat God het heelal op een consistente manier in stand houdt, op een manier die mensen kunnen begrijpen, namelijk via de natuurwetten, die oorspronkelijk door God ingesteld zijn en door Hem in ons beheer gesteld zijn. Ja, dit is een soort cirkelredenering, maar wel een geldige, omdat oorzaak en gevolg elkaar logisch onderbouwen. Ik werk dit hieronder uit.

Overtuigingen

  Iedereen heeft overtuigingen die als basis gebruikt worden voor het interpreteren van de wereld om ons heen. Zelfs als je denkt dat je die overtuigingen niet hebt (als je bijvoorbeeld denkt dat je alles volkomen objectief en neutraal bekijkt) want dat is op zich al een overtuiging. Mensen die denken dat God niet bestaat hebben díe overtuiging. Ook mensen die menen dat je niets zeker kunt weten hebben een overtuiging, namelijk de overtuiging dat je niets zeker kunt weten. Maar je moet wel een goede reden hebben voor die overtuigingen, anders houd je jezelf voor de gek (met alle respect - je hebt een lariekoekje gegeten). We kunnen onze overtuigingen onderzoeken door vragen te stellen. Voor mensen die denken niets zeker te kunnen weten: weet je dat zeker? Als je zegt zeker te weten dat je niets zeker kunt weten, blaas je je eigen argument op. Hoe kun je er zeker van zijn dat je niets zeker kunt weten? Dat is onlogisch. Is het dan mogelijk om iets 100% zeker te weten? Jawel, dat heeft te maken met vertrouwen, ook wel 'geloof' genoemd. Maar geloven in iets of iemand doe je niet zomaar. Dat iets of die iemand moet bewezen hebben betrouwbaar te zijn. Hierover verderop meer.
  Stel dat iemand beweert: "Er is geen absolute waarheid." Is die bewering dan absoluut waar? Op basis van de overtuiging dat er geen absolute waarheid bestaat, moet die persoon concluderen dat zijn eigen stelling niet waar is. De bewering weerlegt zichzelf. Mensen hebben niet altijd een goede reden voor wat ze denken en zijn dat ook niet aan elkaar verplicht. Maar als we onze denkbeelden gaan uitdragen, moeten we die wel logisch kunnen onderbouwen, anders is er geen reden om die denkbeelden over te nemen.
  Er zijn mensen die ervan overtuigd zijn dat er een God is (daar ben ik er één van), maar er zijn ook mensen die menen te kunnen beweren dat er geen God is. Het niet bestaan van God is echter onmogelijk door een mens te bewijzen. Als je zou willen bewijzen dat er geen God is, dan moet je overal tegelijk zijn (want God zou ergens kunnen zijn waar jij op dat moment niet bent). Je zou ook tegelijkertijd altijd moeten zijn (om te kunnen zien of God ergens in het verleden, heden of de toekomst bestaat). Deze twee eigenschappen bezit geen enkel mens, wat het onmogelijk maakt om te bewijzen dat God niet bestaat. Sterker nog: als je deze eigenschappen zou bezitten dan ben je zelf een god en heb je het mogelijke bestaan van een god bewezen.
  Kortom: wanneer je ergens van overtuigd bent, moet je dat op z'n minst een beetje logisch kunnen onderbouwen, anders denk je niet helder. Ik ben er van overtuigd dat het bestaan van God de Schepper en de betrouwbaarheid van de Bijbelse Geschriften (de overtuigingen die op deze site worden gehanteerd) goed te onderbouwen zijn. Lees verder...

Wereldbeelden

Heb je er wel eens bij stilgestaan dat de manier waarop je ergens naar kijkt, sterk bepaald wordt door je wereldbeeld? Onder 'wereldbeeld' versta ik de gehele verzameling van basisovertuigingen die iemand heeft. Je zou kunnen zeggen: een wereldbeeld is wat iemand gelooft; ieder mens heeft een wereldbeeld, ieder mens heeft een 'geloof'. Alle dingen om je heen worden in het licht van dat geloof (de verzameling basisovertuigingen) bekeken.
  Je wereldbeeld wordt grotendeels bepaald door de omgeving waarin je opgroeit, wat je leert op school en de ervaringen die je opdoet in de maatschappij. Iemand kan bijvoorbeeld gelovig opgevoed zijn, maar later tot de overtuiging komen dat je alleen kunt geloven wat je met je zintuigen waarneemt. Je kunt atheïstisch opgevoed zijn en later tot de overtuiging komen dat er wel een God is. Er zijn ook mensen die het allemaal 'wel best' vinden en gestopt zijn met vragen stellen. Hoe dan ook, we hebben allemaal een wereldbeeld; we kijken allemaal op een bepaalde manier naar onze omgeving en naar onszelf.

Veranderen?

  Het blijkt dat het voor de meeste mensen heel moeilijk is om na een bepaalde leeftijd hun wereldbeeld nog te veranderen - het is als het ware 'vastgeroest' of 'ingesleten'. Je kunt dus het beste zo jong mogelijk een gezond wereldbeeld vormen. Toch is het ook op latere leeftijd mogelijk - en zelfs nodig - om je wereldbeeld bij te stellen, wanneer het gebreken vertoont. Helaas hebben heel veel mensen, al of niet bewust, een gebrekkig wereldbeeld gevormd dat nodig gerepareerd moet worden, of zelfs aan vervanging toe is.
  Waarom is het belangrijk om een gezond wereldbeeld te hebben? Omdat het bepaalt hoe je naar het leven, de natuur, de mensen om je heen en jezelf kijkt, dus uiteindelijk ook hoe je er mee omgaat. Het verzamelen van overtuigingen is een natuurlijk proces en werkt normaal gesproken in ons voordeel. Eén negatieve ervaring met een valse kat of hond kan ons voor de rest van ons leven beschermen tegen een krab of een beet. We hebben geleerd om uit te kijken voor valsheid in deze beesten en ze voorzichtig te benaderen. Het kan echter ook zijn dat we (bewust of onbewust) een verkeerde overtuiging toelaten, bijvoorbeeld wanneer we gaan geloven dat alle honden en katten niet te vertrouwen zijn. We kunnen daar niet altijd direct iets aan doen, omdat het zien van iedere kat of hond ons een akelig gevoel geeft, gebaseerd op de vervelende ervaring die we met ze hebben gehad. Dan moeten we 'leren' - meestal door middel van een aantal positieve ervaringen - dat we alleen maar hoeven uit te kijken voor valse katten en honden en dat de meeste van deze dieren wel goedaardig zijn. Zo worden mensen soms teleurgesteld door een christen (of een bepaalde groep christenen), waarop ze een afkeer krijgen van het christendom of zelfs van God en de Bijbel. Zij hebben dan de ervaring verkeerd geïnterpreteerd. Ze hadden moeten concluderen dat de christenen waarop ze zijn afgeknapt ook maar mensen zijn en dat de waarheid van de Bijbelse Geschriften niet afhangt van het gedrag van de mensen die zeggen erin te geloven. Hun wereldbeeld moet op dat punt dus bijgesteld worden.

Uitgangspunten

We hebben allemaal een ultieme standaard waaraan we onze overtuigingen afmeten, daar ontkom je niet aan. Je gebruikt een maatstaf, gebaseerd op een bepaalde autoriteit. Je bepaalt het zelf (aan de hand van je verstand, gevoel, intuïtie), of laat je leiden door iets of iemand anders (zoals een heilig boek, je opvoeding of een leraar). Ook dit maakt onderdeel uit van je wereldbeeld. Sommige mensen zeggen: "Nee hoor, ik kijk gewoon naar de feiten en die verklaren zichzelf." Maar dit is net zo onlogisch als het verkeerd interpreteren van een ervaring. Feiten worden door ons ervaren en, net als alle andere ervaringen, geïnterpreteerd worden. Ze spreken niet voor zichzelf.
  Feiten verklaren zichzelf niet, ze zijn er gewoon en wij kunnen er iets over zeggen met behulp van de kennis die wij al hebben. Waarnemingen moeten op waarde geschat worden en voegen alleen maar toe aan dat wat we al weten. Je kunt bijvoorbeeld aan een fossiel niet zien hoe oud het is. Je vindt op fossielen geen merkjes met: "Made in China, 65.000.000 BC". In een poging om de ouderdom te bepalen worden verhoudingen van radioactief materiaal gemeten. Er zijn al aannames gedaan over die verhoudingen in het verleden en de vervalsnelheid tot nu toe. Vervolgens worden er berekeningen gedaan die een mogelijke ouderdom opleveren binnen dat referentiekader. Het is en blijft een interpretatie. De berekeningen zullen wel kloppen, maar er is geen rekening gehouden met alle mogelijke omstandigheden in het verleden. Men gaat er namelijk vanuit dat processen in het verleden ongeveer hetzelfde verliepen als nu. Maar dat hoeft niet het geval te zijn. In de Bijbel lezen we over een wereldwijde overstroming, een enorme catastrofe, die van grote invloed geweest kan zijn op radioactief verval en de verhouding van radioactieve stoffen in gesteenten. Het is ook goed mogelijk dat de snelheid van radioactief verval in het verleden veel hoger geweest is. (Zie Newton Physics van Paul Marmet, Barry Setterfield, "Letting Data Lead to Theory" en een Nederlandstalige uitleg van Setterfield door Rinus Kiel.) De uitkomst van je berekeningen wordt dus sterk bepaald door je uitgangspunten.

  De 'Big Bang' is ook een mooi voorbeeld van zo'n uitgangspunt. Dat in de ruimte alles van elkaar af beweegt, is op zich al een interpretatie van de verschuiving van kleuren in sterren op verschillende afstanden. Er zijn verschillende wetenschappelijke modellen die dit verklaren. Dat het heelal uitzet is een mogelijke verklaring voor de waargenomen 'roodverschuiving', maar er zijn meer verklaringen mogelijk. Heeft er een Big Bang plaatsgevonden? Niemand van ons is erbij geweest om het waar te nemen.
  Maar zelfs wanneer we iets hebben kunnen observeren, dan moeten we er nog vanuit gaan dat onze zintuigen de informatie goed hebben opgenomen, dat onze hersenen het goed aan ons hebben doorgegeven en dat wij het goed hebben onthouden en geïnterpreteerd. Hoe kunnen we er zeker van zijn dat onze zintuigen betrouwbaar zijn of dat onze hersenen goed werken? Als we er vanuit gaan dat ze gemaakt zijn door een volmaakte Schepper en dat wij naar Zijn beeld en gelijkenis geschapen zijn, dan hebben we een goede reden om dit aan te nemen. We kunnen dit echter alleen toepassen op dit moment. We kunnen iets dat in een ver, grijs verleden heeft plaatsgevonden niet opnieuw bekijken en onderzoeken. We zouden er iets meer over kunnen zeggen als we bijvoorbeeld een (geschreven) verslag van een ooggetuige zouden hebben. Het beoordelen van de huidige feiten is en blijft echter afhankelijk van onze interpretatie, gebaseerd op onze overtuigingen.
  Zo nemen veel mensen aan dat het heelal waarin we leven heel erg oud is, dat de aarde al miljarden jaren bestaat en er al miljoenen jaren mensen zijn. Maar kijken we vandaag de dag naar lopende processen als bevolkingsgroei, watervallen, kometen, supernova's en vulkanische activiteit, dan is de eerste indruk juist dat alles nog betrekkelijk jong is (duizenden en geen miljoenen of miljarden jaren). Veel mensen accepteren dat niet op basis van hun wereldbeeld en hanteren hun eigen standaard om te kunnen concluderen dat het heelal en de aarde toch oud zijn. Dat kometen te snel verdwijnen voor de veronderstelde ouderdom van ons zonnestelsel wordt bijvoorbeeld verklaard met "de Oortwolk". Kometen kunnen niet lang bestaan, dus als je gelooft dat ons zonnestelsel miljarden jaren oud is, moet er een bron zijn van waaruit ze worden 'aangevuld'. Zo is er voor elk feit dat een stelling lijkt tegen te spreken wel een 'lapmiddel' te bedenken, maar de meest eenvoudige verklaring is toch vaak de beste. Ik kan wetenschappelijke feiten gebruiken om mijn geloof in de Bijbelse Geschriften te onderbouwen, maar ik kan het er niet definitief mee bewijzen. Hoe kan ik dan toch 100% zeker zijn van het bestaan van God en de betrouwbaarheid van de Bijbelse Geschriften?

  Feiten op zich bepalen dus niet wat waar is. Je kunt feiten ook niet blijven 'opstapelen' - waarbij elk nieuw feit het vorige moet ondersteunen. Uiteindelijk kom je toch op een punt (zoals een Big Bang of een Oortwolk) waar je niet voorbij kunt, omdat je het niet kunt bewijzen aan de hand van een ander waarneembaar feit of een hogere autoriteit. Zelfs alle feiten samen zullen niet het volledige plaatje laten zien, want je moet telkens weer een stapje hoger om de eerdere waarnemingen te verklaren of te onderbouwen.
  Een definitief uitgangspunt, een ultieme standaard, moet dus zichzelf bewijzen. Ik hoor al iemand zeggen: "Maar, dat is toch een cirkelredenering?" Ja, maar het is de enige juiste cirkelredenering. Een ultiem uitgangspunt moet zichzelf bewijzen, anders is het niet ultiem en zou je weer een andere autoriteit of oorzaak moeten aanspreken om je uitgangspunt te bewijzen. Ik stel dat de Bijbel aan deze eis kan voldoen, omdat deze Geschriften de woorden van de Schepper Zelf bevatten. Er ligt hier natuurlijk een ware uitdaging voor de criticus: zoek een wereldbeeld dat niet gebaseerd is op de Bijbel en toch innerlijk samenhangend is (het mag dus geen interne tegenstrijdigheden bevatten). Het moet een logische basis bieden voor de betrouwbaarheid van onze waarnemingen (zintuigen, hersenen, verstand) en er moet een goede reden zijn voor elke overtuiging binnen dat wereldbeeld. Ik heb een dergelijk wereldbeeld nergens anders gevonden. Alleen een Bijbels wereldbeeld kan mijns inziens aan deze eisen kan voldoen.

Goede reden

Van een christen wordt verwacht dat hij/zij te allen tijde rekenschap kan afleggen van de hoop die in hem/haar leeft (1 Petrus 3:15). In het Grieks staat daar het woord apologia, waar wij het woord apologetiek vandaan hebben. Dit betekent dat je een redelijke onderbouwing van je geloof moet kunnen geven. Ik heb helaas moeten ontdekken dat veel christenen dit niet kunnen. Ze zullen wel bewust geloven en aan hun oprechtheid zal ik zeker niet twijfelen, maar ze kunnen hun geloof niet goed verdedigen tegenover iemand met vragen. En dat is jammer, maar er kan iets aan gedaan worden. Sommige christenen halen terecht Johannes 16:8 aan, waar staat dat het de Heilige Geest is die overtuigt. Dat is waar, maar dat betekent niet dat wij niet hoeven te spreken. Van de apostel Paulus lezen we regelmatig dat hij mensen probeerde te overtuigen, maar hij deed dat wel door de kracht en de wijsheid van God. Het is onze taak om anderen te helpen helder te denken en vraagtekens te zetten bij hun eigen overtuigingen. Het is de taak van de Heilige Geest om mensen daadwerkelijk te overtuigen van hun dwalingen en uiteindelijk de waarheid.
  In het Bijbelboek Handelingen vinden we enkele voorvallen waar volgelingen van Jezus Christus een logische verdediging geven van hun overtuiging. Je hebt misschien wel eens gehoord van het overweldigende 'succes' dat de apostel Petrus had, toen hij zijn toespraak gaf, waarbij 3000 mensen tot bekering kwamen (Hand. 2:41). Veel christenen denken dat ze tegenwoordig hetzelfde zouden moeten of kunnen doen. Maar we moeten niet vergeten dat Petrus op dat moment tegen mensen sprak die al een 'Bijbels' wereldbeeld hadden! Ze kenden en accepteerden het gedeelte van de Bijbel dat wij het Oude Testament noemen. Als wij vandaag de dag, in deze westerse maatschappij met mensen praten, lijkt dat veel meer op de gesprekken die Paulus had met de wijsgeren van Athene (Hand. 17:18 e.v.), aangezien de mensen van deze tijd vaak meer weg hebben van de filosofen in Athene dan van de religieuze Joden in die tijd. We kunnen dan ook veel leren van dat hoofdstuk als het gaat om de verdediging van onze overtuiging. Zo hoeven wij nu, net als Paulus toen, niet te verwachten dat er duizenden tegelijk tot inkeer komen. Er waren slechts enkelen die gehoor gaven aan zijn redevoeringen. Petrus hoefde de Joden 'slechts' te overtuigen dat Jezus hun langverwachte Messias was, maar Paulus moest helemaal terug naar het begin en aannemelijk maken dat de God waar hij het over had de Schepper van hemel en aarde was. Het wereldbeeld van de mensen van Athene was zo totaal anders dan dat van de Joden, dat Paulus eerst moest uitleggen waarom hun wereldbeeld niet juist was. Hij legde uit dat er maar één God kan zijn en dat die alles gemaakt moet hebben, dat die niet stoffelijk kan zijn en niet door mensen bedacht of gemaakt kan zijn. Deze God heeft leven en adem gegeven aan de eerste mens, die de enige voorouder was van alle ander mensen. Hij verlangt gezocht te worden en laat zich ook gemakkelijk vinden. Wij leven, bewegen en zijn in Hem, zei Paulus. Daarbij haalde hij een van hun eigen dichters aan: "Uit hem komen ook wij voort." Zo kon hij laten zien dat er in hun eigen denken plaats was voor de allerhoogste God. De mensen van Athene hadden al wel het besef van goden en hadden zelfs een altaar gemaakt voor 'de onbekende god'; ze hadden dus al een groter godsbesef dan veel mensen in onze huidige maatschappij.

  Dat houdt in dat wij mensen vaak eerst moeten laten zien dat er een God is. In deze tijd zijn er zelfs mensen die niet eens geloven dat er iets als 'het bovennatuurlijke' is. Dus wij moeten nog verder teruggaan. Wij zullen in de meeste gevallen onze verdediging moeten beginnen met het bestaan van God, de aard van God en dan verder met schepping, zondeval van de eerste mens, van wie wij de zonde geërfd hebben en de noodzaak van een Redder. Pas dan kunnen we redelijkerwijs verwachten dat mensen zo ver zijn dat ze serieus over Jezus Christus gaan nadenken. Zonder een Bijbels wereldbeeld (beginnend bij Genesis) is de notie van een mens als 'redder van de hele mensheid' totaal onzinnig. Maar in het licht van een correct (Bijbels) wereldbeeld is dit aanbod van onze liefdevolle Schepper volkomen acceptabel en logisch.
  Als je dit zo leest lijkt het een enorme klus, maar dat valt wel mee. Als je een criticus of twijfelaar de goede vragen weet te stellen, kun je in enkele minuten door dat proces heen. Sommige mensen hebben iets langer nodig, maar toch zullen er altijd mensen zijn die, ondanks de sterke overtuigingskracht van helder Bijbels denken, niet zullen willen toegeven. Dat is niet meer dan redelijk, want als we geen vrije wil zouden hebben gekregen, dan zou God een dictator zijn geweest. In de Bijbel wordt Hij echter beschreven als een rechtvaardige Koning, die mensen vrijlaat in hun keuze. We moeten ook goed in de gaten houden dat onze eigen overredingskracht niet voldoende is om mensen echt te overtuigen, dat is het werk van God. Daarvoor heeft hij ons Zijn Heilige Geest gegeven, die met kracht door ons heen werkt.

Het juiste wereldbeeld

Wanneer ik ga proberen om mensen te overtuigen van 'mijn wereldbeeld', is het dan eigenlijk niet een beetje hoogmoedig en arrogant van mij om te beweren dat ik het enige juiste wereldbeeld heb? Voor iemand die niet begrijpt waar het werkelijk om gaat, kan het wel zo overkomen, want "je moet mensen toch in hun waarde laten?" Dat laatste is waar en dat zal ik ook altijd doen. Echter, ten eerste is het niet 'mijn' wereldbeeld, maar het wereldbeeld dat wordt getoond in de Bijbelse Geschriften. Ten tweede geeft het ons een 'meerwaarde' als we ons wereldbeeld aanpassen aan dat van de Bijbel. Je leven krijgt meer inhoud en je leert de dingen om je heen op de juiste manier te bekijken. En dat geldt voor ieder mens, ongeacht zijn of haar culturele achtergrond, omdat de waarheden van de Bijbel niet cultuurgebonden, maar van Goddelijke oorsprong zijn. Ze zijn universeel toepasbaar en bedoeld voor alle volken op aarde (zie o.a. Genesis 22:15-18, Romeinen 9,10,11,15:8-13). God wil een relatie met ieder mens, Hij houdt van iedereen. En Hij laat iedereen 'in zijn waarde', want hij zal niemand dwingen om van Hem te houden.
  Als je openstaat voor het veranderen van je wereldbeeld zal het je leven alleen maar verrijken. Ik heb het Bijbelse wereldbeeld aangenomen, omdat er geen enkel ander wereldbeeld is dat totaal vrij is van willekeur, helemaal innerlijk samenhangend is en kan verklaren waarom we dingen correct kunnen waarnemen, weten en begrijpen. Daarom schaam ik mij er niet voor om het als het enige juiste wereldbeeld te verkondigen. Maar waarom is het Bijbelse wereldbeeld nou beter dan alle anderen?

Geheugen en hersencapaciteit

Denk eens aan ons geheugen en de capaciteit van onze hersenen. Dat je daar over na kunt denken is al bijzonder. We nemen allemaal aan dat ons geheugen grotendeels betrouwbaar is. Dat mogen we verwachten van wezens die gemaakt zijn naar Gods beeld en gelijkenis (Genesis 1:26), want God heeft een perfect geheugen (Deuteronomium 4:31). Wij verliezen wel eens details, misschien omdat we niet meer zo perfect zijn als in het begin, toen God ons net gemaakt had, maar in grote lijnen kunnen we ons wel herinneren wat er gebeurd is. Als onze hersenen echter het resultaat van tijd en toeval zouden zijn, hoe kunnen we dan aannemen dat ons geheugen betrouwbaar is? Welke logische basis hebben we daar dan voor? Als je hersenen het resultaat zijn van willekeur, waarom zouden de dingen die daarin worden opgeslagen dan enige zekerheid bieden? Het Bijbelse wereldbeeld biedt daarvoor wel een goede basis. Waaruit en hoe zou zo'n ingewikkeld systeem van dataopslag moeten zijn ontstaan als wij een heel leger van computertechnici nodig hebben om iets te ontwerpen dat veel minder goed werkt? Waarom komen ontwerpers er de laatste tijd meer en meer achter dat het ontwerp in de natuur toch beter is dan hun eigen ideeën en kijken ze er steeds meer van af? Omdat het ontwerp van de natuur een optimale efficiëntie bezit. Door veel gegevens tegelijkertijd te verwerken en optimaal gebruik te maken van de beschikbare ruimte, is de capaciteit in verhouding tot het gewicht fenomenaal. En die hele computer met alle randapparatuur draait op hamburgers en cola.

Zintuigen

Ook onze zintuigen worden over het algemeen als redelijk betrouwbaar gezien. Afgezien van dingen als hallucinaties en fantoompijnen (die overigens meestal goed te onderscheiden zijn van de werkelijkheid), kunnen we redelijk zeker zijn van de dingen die we waarnemen. In het Bijbelse wereldbeeld hebben wij daar ook goede reden voor, want onze ogen en oren zijn door God gemaakt (Spreuken 20:12) en Hij maakte alles zeer goed (Genesis 1:31). Maar op grond van welke andere overtuiging kun je aannemen dat onze zintuigen dingen goed aan onze hersenen doorgeven en dat wij ze ook nog goed interpreteren? Waarom zou het allemaal goed gaan, als ze door willekeurige processen ontstaan zijn? Hoe zou een dergelijk complex systeem van samenwerkende organen kunnen bestaan als het niet door Iemand ontworpen was? Het is onmogelijk om een realistische(!) beschrijving te geven van alle stappen die geleid zouden hebben tot een dergelijk systeem, zonder dat daarbij een superieure Ontwerper te pas kwam.

Logica

Hoe we denken wordt bepaald door de wetten van de logica. Mijn fiets kan niet tegelijkertijd in de schuur staan en niet in de schuur staan. We zijn het er allemaal over eens dat er wetten van logica zijn (tenzij je volkomen waanzinnig bent), anders kan je niet eens redeneren. Dat wij dingen logisch kunnen beredeneren is alleen maar mogelijk als wij voortkomen uit een logisch denkende bron (God). Ga maar na: waarom zouden toevallige processen alles netjes volgens regels en wetten laten gebeuren? Toch hebben we een universum waarin alles beantwoordt aan natuurwetten en wetten van logica. We kunnen er ook zeker van zijn dat deze wetten overal gelden en niet per locatie verschillen. Dit soort eenheid is te verwachten wanneer alles gemaakt is door één Ontwerper. Iemand zou kunnen zeggen dat hij best wel logisch kan denken zonder in God te geloven. Dat klopt, je hoeft niet in God te geloven om logisch te kunnen denken. Je hoeft ook niet te geloven in de ontwerper van je horloge om hem te kunnen dragen, maar dat verandert niets aan het feit dat het horloge ontworpen is. Je kunt wel logisch denken, maar je zult met een goed alternatief moeten komen voor het ontstaan van logica, buiten de Bijbelse God om. Ieder mens kan redeneren, maar dat doet wij dankzij de God van de Bijbel. Het is niet zo dat ik geen respect heb voor andersdenkenden. Ik respecteer iedereen die met volle overtuiging (dus goede redenen) bij zijn of haar godsdienst of filosofie blijft. Maar alleen in de Bijbel vinden we een wereldbeeld dat de interne samenhang en logica heeft, die nodig zijn om het acceptabel te maken. Alle andere wereldbeelden (filosofieën, religies, stromingen, etc.) vallen af vanwege onlogische, onsamenhangende beweringen en onjuistheden. De argumenten die gebruikt worden zijn over het algemeen arbitrair, inconsistent of inconsequent. Hierbij wil ik dan ook een ieder die nog geen goed onderbouwde reden heeft voor zijn of haar wereldbeeld, uitdagen om het eens serieus onder de loep te nemen.

Moraal

En dan het begrip moraal (leefregels). Moraal moet worden bepaald door een autoriteit. Als ieder voor zichzelf zou bepalen wat goed of verkeerd is, werd het een zooitje. Ieder mens weet dat stelen verkeerd is, of denk jij van niet? Waarom zou je dan klagen als iemand ongevraagd je mobieltje of je laptop meeneemt? Moord is verkeerd, of dacht jij van niet? Dat wordt wel duidelijk als iemand jou, je kind of je geliefde naar het leven staat. En hoe voel jij je wanneer je bedrogen wordt? Iedereen heeft van nature een besef van goed en kwaad.
  Stel dat iemand zegt: "Er bestaat niet zoiets als een absolute moraal, dus je moet niet proberen anderen jouw moraal op te dringen." Als je dat zegt spreek je jezelf tegen. Als je meent dat er geen absolute moraal is, kun je mij ook niet zeggen dat ik iets wel of niet zou moeten doen, want dan probeer je mij jouw mening op te leggen en heb je zojuist een ander jouw moraal opgedrongen.
  Maar wie bepaalt het dan? De meerderheid? Hitler had een meerderheid op zijn hand, maar dat maakte zijn moraal niet juist. Je gevoel? Ben jij dan degene die de absolute moraal bepaalt? Het gevoel van een ander kan iets heel anders zeggen.
Als wij hier door willekeurige processen gekomen zijn, dan wordt moraal bepaald per individu of door de leefgemeenschap en dat is niet zinnig, zoals ik net liet zien. Voeren we de evolutiegedachte tot in het extreme door dan zou het betekenen dat wij niets meer zijn dan bundeltjes chemicaliën die met elkaar reageren. En we worden toch ook niet boos op de chemische stoffen in een reageerbuis als ze een ontploffing veroorzaken? Dat gebeurt gewoon. Maar elk mens voelt van nature dat er dingen zijn die je niet zou moeten doen (zoals stelen, verraden, ontrouw zijn of moorden plegen). We hebben een verantwoordelijkheidsgevoel. Als wij het gevolg zijn van evolutie, zou elke handeling geoorloofd zijn die jouw positie, situatie of welzijn verbetert, maar we voelen instinctief aan dat dit niet zo zou moeten zijn.

  Dan gaan we nog een stap verder. Waarom zou iemand zichzelf opofferen voor een ander? Waarom zou een 'zelfzuchtig' proces als evolutie een wezen voortbrengen dat in staat is om zichzelf op te offeren voor andere wezens die hij niet eens kent? Waarom zou een product van miljoenen jaren willekeurige chemische reacties zich druk maken om het geluk van anderen? Als iedereen zijn eigen standaard creëert, kun je niet van anderen verwachten dat ze beantwoorden aan die van jou. Het Bijbelse wereldbeeld is echter volledig samenhangend en logisch. Wij zijn gemaakt door God, het hoogste gezag. Hij bepaalt de regels en wij respecteren elkaar als gelijken, omdat we geschapen zijn naar Zijn beeld en gelijkenis. Zelfopoffering is een geestelijke wet, ingesteld door de Maker, als ultiem middel om relaties te herstellen. Deze vorm van liefde ligt in Zijn aard en komt uit Hem voort. Jezus Christus heeft dit principe tot het uiterste toe volbracht, door zichzelf op te offeren voor alle mensen in de hele geschiedenis, hoe slecht en verdorven ze ook zijn. Ieder die zich beroept op dit offer, krijgt vrijspraak van elke zonde. Of het nou een klein leugentje is of een massamoord, mits er oprecht berouw is. Dat neemt natuurlijk niet weg dat we wel de consequenties voor onze misdaden moeten dragen. Jezus Christus offerde zichzelf op om de relatie tussen God en mensen te herstellen, door de straf te ondergaan voor de rebellie van Adam, waar wij allemaal door 'besmet' zijn. Deze daad is zinvol binnen een Bijbels denkkader, maar absoluut nutteloos binnen een evolutionistisch wereldbeeld. Een evolutionistisch denkende vriend van mij zij het heel treffend: "Jezus is voor niets gestorven." In zijn wereldbeeld is dat inderdaad zo, maar gezien vanuit Gods perspectief (de Bijbelse geschiedenis) kon het niet anders. De enige die de straf voor de mensheid kon dragen was een mens en de enige die de straf ten volle kon dragen en daarbij ook nog de dood kon overwinnen, was een mens die volkomen vrij was van zonde: Jezus Christus (2 Korintiërs 5:21, Jesaja 53:10, Hebreeën 10:1-24).

Denkfouten

Je kent de uitdrukking wel: "Hij is niet voor rede vatbaar." Vaak zeggen mensen dat als ze iemand niet van hun mening kunnen overtuigen. Maar wanneer ben je voor rede vatbaar? Wat zijn de voorwaarden die iemand redelijk of onredelijk maken? Om dat te kunnen bepalen moeten we een standaard hanteren. Ik denk dat we wel kunnen vaststellen dat iemand die redelijk is, zichzelf niet tegen moet spreken. Je kunt niet overtuigd zijn van twee dingen die elkaar uitsluiten (zoals het logische feit dat mijn fiets niet zowel in de schuur als niet in de schuur kan zijn). Ik zeg niet dat je niet intelligent genoeg bent wanneer je jezelf tegenspreekt. Sterker nog, mensen met een hoge intelligentie kunnen een innerlijk tegenstrijdig wereldbeeld aanhangen en dat zo goed verdedigen en onderbouwen dat het net lijkt alsof hun redenatie klopt. Om die denkfouten te detecteren moeten we ons bekwamen in de lariedetectie. Tegenstrijdigheden in de basisveronderstellingen van ons wereldbeeld worden niet altijd opgemerkt; daarvoor moet je ze kritisch onder de loep durven nemen, wat erg confronterend kan zijn. En vraagtekens zetten bij de uitgangspunten van je bestaan is juist voor hoog begaafde mensen heel moeilijk.

Helder denken heeft ook iets te maken met onze wil. We moeten bereid zijn om onze kernovertuigingen aan de kaak te stellen; om te onderzoeken of deze overtuigingen niet tot absurde conclusies leiden. Zoals de bewering: "Ik geloof alleen in wat ik kan zien of proefondervindelijk kan vaststellen." De wetten van logica die je gebruikt om tot die conclusie te komen zijn echter onstoffelijk van aard. Volgens je eigen definitie mag je die dus niet gebruiken. En je zintuigen alleen geven nooit voldoende informatie om zeker te weten of je zintuigen zelf betrouwbaar zijn. Iets met meer bewijskracht dan jouw eigen zintuigen moet dat bevestigen. Dus dan kun je nooit ergens zeker van zijn. Alleen dat je hoort en dat je ziet, maar niet of dat wat je waarneemt ook werkelijk zo is. Je bent inconsequent, want je argument blaast zichzelf op.
Om ergens met enige zekerheid over te kunnen praten moet je dus uitgangspunten hebben waar je zeker van bent. Je kunt dan niet zomaar iets aannemen of ergens vanuit gaan. Er moet een reden zijn voor je uitgangspunten. Bijvoorbeeld: Er wordt door veel mensen aangenomen dat ons zonnestelsel 4,5 miljard jaar oud is, maar daarvoor moeten wel een aantal feiten aangevuld worden met 'lapmiddelen' (een 'Oortwolk' om kometen aan te vullen, oppervlakten van manen die 'schoongeveegd' worden om de geringe hoeveelheid kraters te verklaren, mechanismen om energie op te wekken in kernen van bepaalde manen en planeten, want anders waren ze allang koud en 'dood', enzovoort). In een zonnestelsel dat 7500 jaar geleden door de Schepper gemaakt is, hebben we die problemen niet. We kunnen gewoon zeggen: "Het lijkt jong, want het is jong."
  Je moet ook bereid zijn om onderzoek te doen als je iets beweert. Je kunt bijvoorbeeld niet zomaar zeggen dat de Bijbel onbetrouwbaar is en vol staat met tegenstrijdigheden, omdat hij zo vaak is overgeschreven en zo vaak vertaald is. Een beetje onderzoek toont al aan dat veel van de Bijbelse geschiedenis klopt met archeologische ontdekkingen en dat de manuscripten zelf ook erg betrouwbaar zijn. Er zijn namelijk voldoende aanwijzingen dat de Bijbelboeken ons bereikt hebben zoals ze geschreven zijn. Mede door belangrijke vondsten als de 'Dode Zeerollen'. De interne samenhang van de Geschriften is ook al door velen met succes verdedigd. Dus doe wel even wat onderzoek voordat je iets beweert.

Bewijzen

"Maar je kunt het bestaan van God niet bewijzen," is een veel gehoorde opmerking. En terecht. Je kunt geen tastbaar of meetbaar bewijs aandragen voor het bestaan van God. Zelfs de betrouwbaarheid van de Bijbelse Geschriften zelf is niet te bewijzen met alleen maar archeologisch of geschiedkundig onderzoek. Dat komt omdat daar altijd wel iets tegenin te brengen is. Je moet de verzamelde feiten namelijk ook weer interpreteren. Dat geldt voor elke theorie, filosofie of stelling... met uitzondering van de Bijbelse waarheden, zoals ik hierboven logisch heb onderbouwd. Zonder de kennis van die universele waarheden kunnen we niet eens iets zeker weten, omdat het wereldbeeld dat ons getoond wordt in de Bijbel het enige is dat werkelijk zichzelf bewijst. Elk ander wereldbeeld faalt op dat punt.

  Hoe moeten we dan tegen de feiten aankijken? Hier is een groot gedeelte van deze site aan gewijd. We kunnen het woord 'bewijs' op verschillende manieren gebruiken: In de zin dat je er niet meer omheen kunt en er geen discussie meer mogelijk is, of als een stukje ondersteuning van je wereldbeeld. Alleen in die laatste zin is het zinvol in dit verband, omdat we het in veel gevallen hebben over dingen die in het verleden gebeurd zijn en niet meer direct kunnen worden waargenomen. Wetenschappelijk bewijs is heel goed bruikbaar in discussies over oorzaak, zingeving en bestaan, maar het is niet 'definitief' of 'beslissend'. Het ondersteunt wat je al op grond van je wereldbeeld hebt aangenomen. Waar het dus om gaat is dat je een 'gezond' wereldbeeld hebt. Een wereldbeeld dat intern consistent en logisch onderbouwd is.

  De stelling die ik op deze site wil onderbouwen is dat wetenschappelijk bewijs een Bijbels wereldbeeld altijd zal ondersteunen. Samen met de wetten van de logica (zoals ik hierboven heb uitgelegd) en het persoonlijk getuigenis van miljoenen christenen, hebben we een zeer sterke onderbouwing van onze 'zaak'. Je het zou kunnen zien als zo'n Amerikaanse rechtszaak, waarin je zelf de rechter en de jury bent en waar de verschillende bewijsstukken en getuigen naar voren komen. De woorden van de Bijbel zou je dan kunnen vergelijken met de advocaat die pleit voor het Christelijke wereldbeeld. Mijn belangrijkste doel is om mensen helder te leren denken, zodat ze zelf de larie kunnen detecteren en de waarheid kunnen vinden.
Kunnen we 100% zeker zijn dat het Bijbelse wereldbeeld het enige juiste wereldbeeld is? Die vraag kun je alleen voor jezelf beantwoorden als je zelf intensief de betrouwbaarheid ervan onderzocht hebt. Ik wil je aanmoedigen om dit te gaan doen!